Tasavvufun yollarından biri de Şazeliyye’dir . Şâzeliyye yolunun kurucusu olan Ebü’l-Hasan Nuruddin Ali b. Abdillah eş-Şâzelî h.593 (m.1197) yılında Kuzey Afrika’da Fas’ta doğdu . h.656 (m.1258) yılında Kahire’de vefat etti. Şazeliyye yolunun bir Mürşidi de Halepli İsa Abdulkadir efendi idi. Kabri şerifi Eyüp Sultan Piyer Loti’dedir. O’nun İstanbul’daki bir dervişi de Sabri efendi idi.

Şazeli Samsunlu Sabri efendi , İsa Abdülkadir efendiden aldığı seyri süluk ile yolunu taliplilere anlatmak üzere Eyüp Sultan’dan Demirkapı’ya çıkan yoldaki evinin altını dergah yapmıştı. Sıddık Naci Eren Efendi İstanbul’a geldiği zamanlar (80’li yılların başında Kasımpaşa’daki Asitane daha yapılmamıştı ) Şazeli Sabri efendi’nin dergahında da dervişleriyle toplanırdı.

Şazeli Sabri efendi İnşaat Mütahidi idi. Uşşaki Asitanesindeki kabirler yol seviyesinin altında kaldığı için kabirlerin üzerindeki beton döşeme işini Sabri efendi yapmıştır. Orada bir direk koyacakları yerde Pir Hz.nin talebelerinden birinin cesedi çıkar. Cesed hiç çürümemiş ; yeni defnedilmiş gibidir. Uşşaki Asitanesi yapıldıktan sonra Sabri efendi, dervişleriyle gelip burada Şazeli zikri yapmıştır.

Sabri efendi 80 yıl yaşayıp vefat etmiştir. Allah cc rahmet eylesin.

Uşşâkî Sıddîk Nâci Eren Efendi’yle ilgili bir hatırayı canlandırdık.

Kaynaklar :

1. www. Sazeliyye.org

2. diyanet vakfı İslam ansiklopedisi
3. Gaziantepli Mehmet ve Abdülkadir efendi , Sarıyerli Ahmed abi , Mahmud Hoca , Cemaleddin abi,

foto : Şazeli Şeyhi İsa Abdülkadir hz.nin kabri şerifi

Yolda aralarında konuşurken, Seyyid Kazım Kızılkanat Efendi’ye (ks) merak ettikleri bir soruyu sormak için karar veriler. Merak ettikleri konu “Tedbir takdiri bozar mı” şeklindedir.

Efendi Hz.’lerinin evine varıp, elini öpüp hasret giderirler.

Efendi Hz. celalli bir zat olduğu için biraz da çekinmekle birlikte, ihvandan bir kişi cesaretini toplayıp, “Efendim merak ettiğimiz bir husus var” diye müsaade ister.

Müsaade aldıktan sonra soruyu sorar: “Efendim, tedbir takdiri bozar mı?”

Seyyid Kazım Kızılkanat Efendi (ks) önce ellerini gösterir. Elleri yanmış ve sargı içindedir. Yanmanın etkisi ile yaralar hala taze olduğundan, Efendi Hz. teyemmüm ile abdest almaktadır.

Efendi Hz. şöyle buyurur: “Evladım bakın. Evdeki gaz sobamız bozulmuş idi. Tamir etmek için önce gaz sobasını dışarı çıkardım. Sonra içindeki gazı boşalttım, temizledim. Alabileceğim tüm tedbirleri aldıktan sonra, denemek maksadı ile gaz sobasını yakmaya çalıştım. Bir anda alev aldı ve ellerim yanıverdi. Tedbir takdiri bozmaz, ancak kulun mesuliyetini alır.”

Seyyid Kazım Kızılkanat Efendi (ks) ihvanına, ezeli takdirin bozulmayacağını ancak kulun her zaman tedbirini almakla mükellef olduğunu ve bu yolu tutması gerektiğini böylece özetler.

Abdurrahman Sami hazretleri birgün Salihli’de zengin dervişlerinden birinin rüyasına giriyor. Ve şöyle söylüyor:

“Evladım senin maddi imkanın geniş. Manisa’da yolumuzun büyüklerinden Ahmed Şemseddin Marmaravi Hz. nin türbesi haraç mezat satılacak. Sen onu al ve onu satılmaktan kurtar. İlerde orası vakıf olacak.”

Derviş arsayı satın alıp başka amaçlarla kullanılmasının önüne geçer. Nitekim bir süre sonra da orada bir isimle beraber vakıf kurarlar. Salihli’de kurulu vakıf, Abdurrahman Sami Hz.nin divanını latin harfleriyle ilk defa basmıştır.

Birkaç yıl önce de Ahmed Yiğitbaş Hazretlerinin türbesini vakıflar imar etti. Mescidini cami haline çevirdi. Yanındaki arsalara büyük vakıfların kullanıma uygun binalar yapıldı.

1973 yılında Hacı Mehmet Efendi, Hacı Kazım Efendi ve ihvandan bir kişi ile aynı odada 15 gün Medine-i Münevvere’de, 15 gün Mekke’de beraber hac ettik. Medine’ye geldiğimizde ikinci gün yanımıza bir hocaefendi geldi. Kendisi 1 yıl önce gelmiş. Ailesini ise ihvandan İstanbullu Kamil efendi getirecekmiş.

Her gün gelip Hacı Mehmet Efendi’ye soruyor: “Kamil efendi geldi mi?”

Buna cevap olarak Kazım Efendi de “Niye soruyorsun babam. Kamil Efendi Arafata zor yetişecek” dedi.

Hacı Mehmet Efendi ise Kazım Efendi’ye “Üstad ne oldu?” diye sordu.

Kazım Efendi cevaben, “Kamil İstanbul’da yanıma geldi. ‘Ben seninle aynı uçakta gelmem. Sen çok uzun dua yapıyorsun’ dedi. Ben de ona “İnşaallah sen de benim uçağıma gelemez, ancak Arafata çıkacağımız gün gelirsin dedim” diye hadiseyi anlattı.

Hacı Mehmet Efendi, Kazım Efendi’ye “Aman Efendim dua edin, gelsinler. Yanımızdaki hocanın hanımı da onunla gelecek” dedi.

Kazım Efendi de “O iş bitti” dedi.

Mekke’ye gittik. O hocaefendi her gün gelip soruyor. Arafata çıkacağımız gün, müezzinlik üstü sohbet ederken Kamil Efendi geldi. Kazım Efendi’ye hitaben “Özür dilerim Efendim. Ben size şaka yaptım. İstanbul’da 25 gün hava meydanına gelip gittik. Çok eziyet çektik” diyerek özürde bulundu.

Hacı Mehmet Efendi, “Sen kime şaka yaptığını biliyor musun. O bir Seyyid. Aynı zamanda şeyh. Vazifesi var” dedi.

Medine-i Münevvere’de Ravza-ı Mutahhara’da oturuyorduk. Naci Efendi Hz. ihvanı ile sohbet ediyordu.

Sohbet devam ederken, birden bir zat çıkageldi. Bu zat Efendi Hazretlerine sarılıp öptü ve bir şeyler söyledi.

Hepimizi bu zatın kim olduğu, nereden geldiği konusunda bir merak sarmıştı.

Naci Efendi Hazretleri merakımızı gideren şu açıklamayı yaptı: “Bu kişi tayyi mekan tayyi zaman yapan bir kişi. İkindi namazını kılmaya gelmiş” dedi.

Ravza-ı Mutahhara çok tenhaydı ve o zat oradan ayrıldı ve kayboldu.

Efendi Hazretleri ile birlikte bir umre ziyaretinde Şam’a uğradık. Camii Emevi’ye gittik.

O sırada bir Şeyh Efendi, dervişleri ile birlikte zikir yapıyordu. Biz de zikre dahil olduk.

Bizim ihvandan Naci Efendimize, “Efendim, zikir yaptıran Şeyh Efendi sizin de Şeyh olduğunuzu bilir mi, sizi tanır mı?” şeklinde bir soru yöneltildi.

Naci Efendimiz de, “Gerçek şeyh efendiler birbirini tanır” şeklinde cevap verdi.

Hemen akabinde zikir yaptıran Şeyh Efendi bir kişiyi gönderdi. Daha önce hiç karşılaşmadığı halde, Naci Efendimizi işaret edip, yanına buyur edilmesini istedi.

Naci Efendimiz de davet üzerine Şeyh Efendinin yanına gitti ve oradaki Şeyh Efendi ile Naci Efendimiz zikre birlikte devam ettiler.

Yine bir umre ziyaretinde Mısır’a uğradık. Kahire’de İmam-ı Şafi Hazretlerini ziyarete gittik. Türbesi bir caminin içindeydi.

Camiye girerken Naci Efendi rehbere dedi ki, “Türbeyi açtır içerı girelim.”

Rehber de “Buraya sadece başbakan ve bakan seviyesinde insanlar geldi. Açtıramadım” dedi.

Naci Efendimiz de “Açarlar, açarlar” dedi.

Türbenin kapısına geldik. İki zat geldi. Kapıyı açtı ve “Buyrun içeriye girin” dediler. İçeride Kuran-ı Kerim okundu, dua yapıldı.

Rehber “Vallahi siz şeyhsiniz ve büyük bir zatsınız. Eğer şeyhseniz bana ders verin” dedi.

Umre ziyareti yolculuğunda Kudüs’ü ziyarette bulunduk. Kudüs’e girerken gümrükte Yahudi polisler saatlerce Türk hacıları bekletiyorlar. Bavullarını arıyorlar. Sıra bize geldiğinde kısa sürede bizi içeri aldılar. Bize zahmet vermediler. Ertesi günü HalilürRahman Camii’nde Peygamberleri ziyaret etmeye gittik. 500-600 metre mesafeden araba içeriye almıyorlardı. Fakat bizim arabayı tam türbelerin olduğu yere kadar aldılar.

Başımızda duran rehber, “Bu arabada büyük bir zat var, kimdir? Gümrükte ve bu ziyarette hiç üzmediler” dedi.

Yine bir umre ziyaretinde Naci Efendimiz bir eve yemeğe davet edildi. Naci Efendimiz ev sahibinden bir parça Kabe örtüsü bulmasını istedi. O da Medine’de bir zata Kabe’nin örtüsünün değişeceği zaman bir parça verildiğini, elinde varsa, Kabe örtüsünü o zattan temin edebileceğini söyledi.

Naci Efendi de “inşaallah elinde varsa bizi bulur ve kendi getirir” dedi.

Bu hadiseden bir gün sonra Medine dışında bir Türk lokantasına yemeğe gittik. Arabadan indik, beyaz sakallı bir zat bir torba getirerek Naci Efend’ye takdim etti ve “Beni uyutmadın. Emanetini al” dedi ve oradan uzaklaştı. Lokantaya girdiğimizde torbada Kabe örtüsünü gördük.

Naci Efendimiz ve beraberindeki 280 kişi ile umre yapıyorduk. Zikir yapmak için hurma bahçesine davet edildik. Orada Medine ulemaları yanı sıra bazı hocaefendiler de vardı. Daha sonra Medine-i Münevvere’nin manevi kutbu Ömer Efendi de katılmışlardı.

Ömer Efendi kısa bir konuşma yapmak istedi ve dedi ki:

“Ben 10 gündür hastayım. Resulullah Efendimiz (sav) bana ‘Sen ne duruyorsun. Benim çok sevdiklerimden Türkiye’den Hacı Naci Efendi geldi. Niye onu ziyaret etmiyorsun’ diye buyurdu. Ben de hemen arayıp, ‘Hacı Naci Efendi nerede’ diye sordum. Hacı Naci Efendi’nin Medine’ye geldiğini ve hurma bahçesinde zikir meclisinde bulunacağını söylediler. Ayağa kalktım. Hiçbir hastalığımın kalmadığını fark ettim ve oğluma hemen beni hurma bahçesine götürmesini söyledim. Buradaki tüm cemaate dedim ki, ‘Hacı Naci Efendi’nin kıymetini bilin. Bu zat Rasulullah (sav) Efendimiz’in methi senasını almış bir zattır.”

Bu olaydan sonra her Medine ziyaretinde hurma bahçesinde zikirler devam etti.

“Bir kimse sabah namazını cemaatle kıldıktan sonra oturup güneş doğuncaya kadar zikir ile meşgul olsa, güneş doğunca da iki rekât (işrak) namaz kılsa, bir nafile hac ve umre sevabına nail olur.” (Hadisi Şerif)

Uşşâkî Şeyhi Sıddîk Nâci Eren Efendi her gün Balıkesir Paşa Camiinde sabah namazından sonra ihvanıyla zikir yapar; kerahat vakti çıkınca da işrak namazı kılarmış. Umre’ye gittiği zamanlarda da bu ibadeti aksatmazmış.