Uşşâkî Meşayıhından Sıddîk Nâci Eren Efendi’nin ilk hocası Bekir Sıdkı Visali Hz’nin İman hakkında yazdiklarından bir kısmı :

(1, 2)

Uşşâkî Meşayıhı Sıddîk Nâci Eren Efendi’nin ilk Hocası Bekir Sıdkı Visali Hz’nin eserlerinde İman’ı anlattığı bölümleri aktardık .

Kaynaklar :

• 1 Hakikat ve Marifet Sırları Visali hz ve Ruhi hz
• 2 Bekir Sıdkı Visali hz. divanı

Foto : Amentü kayığı

Bu yazıda Sıddîk Nâci Eren Uşşâkî (k.s.) Hazretleri’nin ve şeyhlerinin kitaplarında geçen La Ilahe Illallah (c.c.) kavramını araştıracağız.

Bekir Sıdkı Visali Hz.’nin hocası Abdurrahman Sami Niyazi hz. Esma ül Hüsna şerhinde şöyle yazmış :

(LA İLÂHE ILLÂ HU – لااله الاهو )

Mabudu bilhak (hakkıyla), cemi (bütün, hep) meratibi (dereceler) esma (isimler) ve sıfat-ı ( Bir kimse veya şeyin sâhip olduğu nitelik, ona âit olan özellik, hal ve vasıf ) camii olan (toplayan , bir araya getiren) ancak künhi ( bir şeyin aslı, özü, gerçeği ) zati (Bir varlığın hakîkati, hüviyeti, mâhiyetine âit) uluhiyyesidir. ( İlâhlık, ibâdet olunmaya hakkı olmak. )

Kulun, Kelime-i Tevhidten hissesi : Allah Azimüşşanı kalben mabudi (Kayıtsız şartsız kulluk edilmeye lâyık olan, kendisine ibâdet olunan varlık, ilâh, Allah) bilhak (hakkıyla) itikat etmek (İnanma, kalben tasdik ederek inanma ), ruhen maksut (amaç, gaye) matlubu (kavuşmak istenen, gönül bağlanan) bilhak itikat etmek ve Sırren (gizlice) mahbubi (sevilen) bilhak itikat ve künhi vücudı (Varlığın aslı,özü,hakikatı) , taalluk (âit olan, bağlı olan) akıldan münezzeh ( İnsanlara mahsus her türlü sıfat, zaaf ve noksanlıktan uzak olan, hiçbir şeye ihtiyâcı bulunmayan) mevcudi (var olan) bilhak (hakkıyla) itikat edip; faili ( Her şeyin gerçek yapıcısı olan Allah ) ,  müessir (eser sahibi) , mevsufi (Bir nitelikle nitelendirilmiş, kendisini benzerlerinden ayıran bir nitelik kazanmış, nitelenmiş) ezeli ( Başlangıcı olmayan, kadîm ) , vücudi vacible (Varlığı zorunlu olan ve var olmak için hiçbir sebebe ihtiyacı bulunmayan Allah.) , mevcudiyetini (varlığını) ikan ederek ( Sağlam bilme, şüphe götürmeyecek şekilde yakînen bilme ) kemal-i ( Bir şeyin tam ve noksansız dereceye erişmiş olması durumu, mükemmellik, tamlık, olgunluk ) tevhid ef’al ( Yaratma, hayat verme, rızıklandırma, öldürme, diriltme, affetme, şifa verme gibi sonsuz fiillerin hepsini Allah’tan bilmeye “tevhid-i ef’al” denilir. ), Sıfat (Hayat, ilim, irade, kudret, semi, basar ve kelam sıfatları Hakkın olup, bu sıfatlar salike ayna olmakta ve orada Hz. Mevla müşahede edilmektedir. ) , zate (vücud birliği) erişmektir.

Hassası (Faideleri) : Her namazdan sonra, Kelime-i Tevhid’i yüz kerre okuyana gafletle (açık gerçeği görememe) ve nisyan (unutma) ve kasveti ( Sıkıntı, gam, keder, tasa) kalbden kurtulur.  (1)

Sıddîk Nâci Eren Uşşâkî hz.’nin hocası Bekir Sıdkı Visali Hz. Emanetullah Mazharından Kelime-i Tevhid Kasidesi’nde şöyle buyuruyor :

Fa’lem ennehu Lâ ilâhe illellah Muhammedün Resûlullah
Cennet-i âlâ anahtarı: Lâ ilâhe illellah Muhammedün Resûlullah
Mir’at-ı (ayna) Muhammed nurundan Lâ ilâhe illellah Muhammedün
Resûlullah
Kalu belâ tasdiki: Lâ ilâhe illellah Muhammedün Resûlullah (2)

Sıddîk Nâci Eren Uşşâkî hz. eserinde şunları yazar :

Peygamber (s.a.v.) Efendimiz buyururlar: “Her şeyin bir parlatıp cilâlanması vardır. Gönüllerin parlatıcısı ve cilalayıcısı Lâ ilâhe illâllah Muhammedün Resûlüllah’tır.” Diğer bir hadis-i şerif : “Cennetin anahtarı Lâ ilâhe illâllahtır. Zikrin efdali Lâ ilâhe illâllahdır.” Resulü Ekrem (s.a.v.) Hazretleri buyurmuşlar ki: “Lâ ilâhe illâllah demek cennetin anahtarıdır” hadis-i şerifinin manasını sorduklarında: “Evet, böyledir. Ama bu anahtara dört diş lâzımdır. Yalan ve gıybet söylemeyen dil, çirkin arzularından temiz bir gönül, haram ve şüpheliden arınmış mide, riya ve bid’atten ( İslâm dîninde Hz. Muhammed zamânında bulunmayıp sonradan ortaya konan hüküm ve âdet.) uzak amel” cevabını verdi.

Lâ ilâhe illâllah kelimesi en büyük bir kaledir. Ve tevhidin (Allah’ı birlemenin) âlemidir. Bu kelimenin kalesine sığınan, ebedî saadet-i nimeti elde eder. (3)

Uşşâkî Sıddîk Nâci Eren Efendi’nin ve hocalarının eserlerinden Kelime-i Tevhid kavramını paylaştık .

Kaynaklar :

• 1-Vesiletü’l Kübra Şerhi Esrarı Esmai’l Hüsna

Abdurrahman Sami Niyazi hz. çeviren :  Mustafa Şevket Erol

• 2-Emanetullah Mazharından Kelime-i Tevhid Kasidesi’nden Bekir Sıdkı Visali Hz.Divanı
• 3-Sıddîk Nâci Eren Efendi Adın Güzel Zatın Güzel Ya Rabbena Ne Güzelsin Ne Güzel

Foto Sıddık Naci Eren Efendi’nin dergahlarından Kelime-i Tevhid Hattı

Kitap temini : Şelale Yayıncılık  / 0 216 420 9581

Arif ona derler ki ol kan ola
Marifet denizinde (âleminde ) umman ola
Atlayacak Marifet düldülüne
Arşı, kürsü hep ona seyran ola

Hak deyecek nefesi Hak’tan gele
Söyleyecek sözleri Kur’an ola
Hem yine bir arifin sözü
Dertlilerin derdine derman ola

(Yunus Emre hz.)

Uşşaki Şeyhi Sıddîk Nâci Eren Efendi Hz.’lerinin sohbetlerinde “Arif ve Marifet” ile ilgili sık sık okuduğu şiiri paylaştık.

kan ola: Bir şeyin çok bol bulunduğu yer veya kimse
marifet: Allah’a erişme yolundaki dört makamdan (şerîat, tarîkat, hakîkat, mârifet), ancak Allah’ın “ehassü hâssi’l-havâs” denen has kullarının eriştiği dördüncü makam. Bu, kulun Hak’ka vâsıl olduğu makamdır.

Ey ihvân! Ârif ona derler ki…

Ârif odur ki, hiç bir iş ve faaliyet, onu Allâh’ı ile meşgul olmaktan alıkoyamaz. Bir an bile Allâh’ın huzurundan ayrılıp gafil olmaz. Ârif odur ki, kendisi susar ve Hak onun sırlarından söyler. Ârif odur ki, mâsivâyı bırakıp, bildiğiyle (Allah’la) meşguldür. Ârif odur ki, kendi tedbirini bırakır, Hakk’ın tedbirine sarılır, onu bekler ve ona önem verir. Ârif odur ki, hiç bir şeyle üzülmez; her ne olsa sevinir, üzüntüsü kalmaz.

Ârif odur ki, bu geniş dünya, onun başına dar gelir; halktan kaçıp Allâh’a varır ve O’nun huzur ve ünsiyetinde rahatı bulur. Ârif odur ki, derin ve devamlı düşüncesiyle melekler âlemini aşar. Hakkı Hak ile bilir ve Hakk’ın nûru ile âleme vâkıf olur, onun sırlarını bilir.

Ârif odur ki, gönül bahçesinde gezer, can havuzunda yüzer ve Allâh’ına kalbiyle münâcâatta bulunup, yalvarıp arzularını O’ndan ister. Ârif odur ki, Hak’tan başkasını düşünmez, hak olmayanı konuşmaz ve nefsi için Hak’tan başkasını koruyucu bilmez.

İlim nehirdir, hikmet denizdir. Âlimler, nehirleri tavaf eder, hikmet sahipleri denizlere dalarlar, ârifler ise kurtuluş gemilerinde gezerler. Ârif odur ki, Allâh’ın sırlarını ehli olmayana, anlamayana açıklamaz, sevinç ve acılarını kimseye söylemez.

Ârifin alâmeti şudur: Allâh’ı ile olduğu zaman övünür, nefsi ile kalınca kendini hakîr (aşağı) görür. Âbid cismini, ârif canını eritir. Ârifin kalbi, hikmet kandilidir. Mârifet de o kandilin fitilidir. Yağı sevgidir, ışığı melekler âleminin nûrudur. Âlime edep, âbide istek, ârife zevk ve rızâ lâzımdır. Çünkü ârif bildiğiyle (Allah’la) daimî mânevî sevinç içindedir. Zâhidin alâmeti, dünyayı terk etmektir. Ârifin alâmeti, duâ ve Allâh’ın medh ü senâsıdır.

Ey azîz! Erenler demişler ki:

Ârif, her şeyi, hattâ kendini terk edip, varlığının yükünden kurtulduğu zaman, muhakkak gönül âlemine girer. Sonra hayal atına

binip nice günler giderek tevekkül dağlarını aşar. Tefviz çölünü geçer ve sabır alanını seyrederek gider. En sonunda rızâ bahçesine gelir. Oradan da irfan bostanlarına ulaşır. Sonra sevgi meclisine girip üns ve huzura kavuşur. Sonra serili yatağa çıkıp, münâcaat ve yakınlık mertebelerine nâil olur. Sonra en güzel ahlâk ve sıfatlarla ilâhî isimlerden hil’atlerini giyinip, bu keramet ve izzetlere ve bu makamların lezzetlerine nâil olan ârif, ömrü boyunca bu hâllerin nimetleri içinde yaşar, sonsuz mânevî saadetlere kavuşur. Bu kulun cismi dünyada olsa da, kalbi âhirete bağlıdır.

Bir hadîs-i şerîfte buyrulmuştur ki;

“Dünyada muhakkak bir cennet vardır. Onu bulan kimsede Cennet arzusu kalmaz. O cennet de mârifetullahtır.”

Ve yine bir hadiste şöyle buyrulmuştur:

“İnsanlar bu dünyadan göçüp gittiler. Hâlbuki buranın en hoş ve lezzetli zevklerini tatmadan öldüler. Bu lezzetli şey de Allâh’ı bilmektir ki, bu dünyadaki her nimetten lezzetli ve zevklidir.”

Hazret-i Ali (r.a.) buyurmuş ki:

“Âhirette Cennet bulan kimseye şaşılmaz. Asıl bu dünyada Cennet bulan kimseye şaşmak gerekir. Ve yine bir kimsenin âhirette Cennet’e girmekle övünmesine şaşmamalıdır. Belki bu dünyada o kimsenin Cennete girmesinden dolayı övünmesine şaşmak lâzımdır.”

Ârifi billâh, Cennet nimet ve lezzetlerine gömülmüş olup sevinç ve izzet içindedir. Nitekim âhirete göçüp Cennete giren kimse, ölüm ve hastalık derdinden, fakirlik ve zilletin acı ve kederinden kurtulduğu gibi, ârifi billâh olan kimse de korku ve elemden, dünyanın bütün mihnet ve güçlüklerinden kurtulur.

CANIM ARZULAR SENİ

 Yâ ilâhî, Rahmân’ım, Aşkından perişanım, Bir kez nazar kıl bana, Rûhum arzular Seni.

Ben tâ kâlu belâda, Âşık oldum Zâtına, Dünyâda ve uhrâda Canım arzular Seni.

Sen var iken Allâh’ım, Ben kime yalvarayım. İhsânın bol, lütfun bol, Kalbim arzular Seni.

Zâhir ve bâtınımı, Kılma cüdâ Zâtından.

Sensin benim güvencim, Cismim arzular Seni.

Yâ Rab, Senin aşkınla Fahri âlem görünür.

Dîdârına âşıkım, Canım arzular Seni.

Ey güzeller güzeli, Yoktur Senin nazîrin. Sıddık, Senin kulundur Ruhum arzular Seni.

Aşka düşen zâkirler, hep derler Allah Allah, Hep erenler bu yolda, eylediler can fedâ.

Aşksız insan olur mu, Mevlâ’sını bulur mu? Aşkın her bir damlası, gönülde ummân ola.

Sıddık aşka tâlib ol, yan Rahmân’ın aşkına. Rağbet etme cihâna, saltanata, makâma…