Uşşâkî meşayıhından Sıddîk Nâci Eren Efendi’nin kitaplarındaki Nefsin mertebelerinden Emmare’nin ilk kısmını yazacağız.

Sıfat-ı Emmâre’de Olan ( birinci sınıf ) insanlar:

Sifat-ı emmâre ehli insanlar üç sınıftır: Bunların hepsi “müslümanız’ derler ama taklid ehlidirler. Birinci sınıfta bulunanlar, emr-i bi’l-ma’rûftan hiçbir şeyi asla yerine getirmezler. Buna karşılık nehy-i ani’l-münker’den olan şeylerin hepsini rahatça yaparlar. “Biz hakikati bulduk.” gibi türlü türlü sözler söylerler ve bunları tarikat-ı aliyye’ye isnâd ederler. Kendileri nefis elinde esir olmuşlar ve kendi kendilerini cehenneme atmışlardır. Asıl bundan da fenası şudur ki, kendilerinden çıkan bütün çirkin fiilleri gayet güzel gõrürler ve onlarla övünürler, ferahlanırlar. Bunlara ve bunlar gibi olan kimselere hiçbir şekilde nasihat kâr etmez, sonunda imansız giderler.

Böyle kimselerin yollarına girmek câiz değildir. Çünkü onlar gafletlerinden habersiz oldukları gibi şeriatte bile sapıklığa düşmüşlerdir. Onlar öyle bir hale gelmişlerdir ki, bütün dünya halkı bir araya gelse de kendilerine:

– Yahu nedir bu yaptığınız? diyerek çirkin ve yakışıksız fil ve hareketlerini, âyeti kerime ve hadis-i şeriflerle anlatsalar asla kulaklarına girmez ve nasihat kabul etmezler. Bu yüzden, kendilerine ihsân olunan insanlık sıfatı da üzerlerinden kalkmış, yalnız hayvanlık sıfatı ile sıfatlanmışlardır. Bundan dolayı, kendilerinden çıkan çirkin, yakışıksız fiil ve hareketleri, aralarında farz gibi görerek, övünürler. Her gün bu hareketleri yenilemeye ve tekrarlamaya çalışırlar. Allahu Teâlâ bu gibilerin şerlerinden bizleri korusun. Onların şerlerinden Allahu Teâlâ’ya sığınırız.

Kötü Sifatların Şerrinden Allahu Teâlâ”ya Sığınırız

Bu kötü sıfatlarla 72 fırka insanlar ve bütün kâfirler sıfatlanmışlardır: “Allahu Teâlâ hazretleri onların kalbleri ve kulakları üzerine küfrü mühürledi ve gözlerine de bir perde çekti ki Hakk’ı kabul etmezler, doğru yolu görmezler, Onlara dünyada da ukbâda da büyük bir azap vardır. ‘” (Bakara suresi ayet:7) ayet-i  kerimesinin hükmüne tamamıyla uymuşlardır, bunlardan insafa gelerek imani kabul eden yoktur, Meğer ki hidâyet erişe…