Tasavvuf ve Murâkabe

Tasavvuf ve Murâkabe

Uşşâkî meşayıhından Sıddîk Nâci Eren Efendi’nin sohbetlerinde sık kullandığı tabirlerden biri de ” Murâkabe” dir.

Murakabe, kulun Yüce Rabbinin her an kendisini gördüğünü yakinen bilmesi ve bütün vakitlerini uyanık bir kalple edep üzere geçirmesidir. Diger bir ifadeyle murakabe, kalbin Yüce Allah ile irtibatını kontrol etmek ve her anı O’nunla geçirmektir. Murakabe, hadis-i şerifte anlatılan İhsan makamında ulaşılacak bir haldır. (2 )

Kulun “Hakk, bütün halime ve hareketlerime vakıftır” şeklinde şuur ve idrak içinde olmasıdır.  Allah’ın her zaman, her yerde hazır ve nazır olduğunu; kendini görüp, işittiğini bilinç olarak yaşamaktır. Murâkabe Allah’ı görüyormuş gibi ibadet etme alışkanlığını elde etmeye çalışmaktır. (3)

Murâkabe, insanın her işinin ve her düşüncesinin Cenâb-ı Hakk’ın müşahedesinde olduğunun şuurunda olmasıdır. Murâkabe, Allahu Teâlâ Hazretlerinin hazır ve nazır olduğunu yakînen bilip, O’nu görüyormuş gibi kulluk etmektir.  Murâkabe, tefekkür ile vahdet yüzünden kesret perdelerini ref etmektir. Murâkabe, Cenâb-ı Hakk’ın azamet ve kibriyasını ve onun vahdaniyetine delalet eden acib ve garib tecellilerini tefekkürle kalpten gaflet perdelerini kaldırmaktır. Murâkabe, kendisini meşgul edecek her şeyden vazgeçip, Allahu Teâlâ ile ünsiyettir, O’nu zikretmektir. Murâkabe, masivaya iltifat ve teveccühten kalpleri muhafaza etmektir. Murâkabe, rûhun derinliklerinde tecelli eden tevhidin hakikatini bilmek, azamet-i İlâhîyeyi gönüllere yerleştirmek, kalpleri O’na tevcih etmektir. Murâkabe, Hakk’ın sırlarının inkişafı için her an huzurda bulunmaktır.  (4)

Murâkabeyi tamamlayan diğer bir kavram müşâhededir. Müşâhede insanın, sanki Allah’ı görüyormuş gibi O’na ibadet etmesi hâliyken, murâkabe, çoğunlukla ihsan kavramının bir mertebesi olarak anlaşılmış ve müşâhede için bir basamak şeklinde telakki edilmiştir. Müşâhede, sâlikin asıl amacı ve ulaşacağı son mertebe olarak nitelendirilmiştir. (5)