Uşşâkî meşayıhından Sıddîk Nâci Eren Efendi’nin hocası Bekir Sıdkı Visali Hz’nin kitaplarındaki Nefsi tanımak için bilinmesi gerekli olan yedi şeyi yazacağız.

İnsanın üzerine öncelikle farz-ı ayn olan şey, Allah’ı bilmektir. Allah’ı bilmek ise nefsi bilmeden mümkün olmaz.
Nefsi bilmek için yedi şeyi bilmek gerekir:
1. Nefsin zâtı nedir?
2. Nefis nasıl yaratılmıştır?
3. Nereden gelmiştir?
4. Hangi hizmet için gelmiştir?
5. Dönüşü nereye olacaktır?
6. Saadeti nedir ve hangi ameldedir?
7. Şekaveti, bedbahtılığı nedir ve şekavet ameli hangisidir?

Nefsin zâtı, nefs-i Rahmân’dan zuhur eden muhabbetullah nurudur.

Nefsin yaratılışı ise bezm-i elestte dört sıfatla sıfatlanması, elest hitabına “Belâ” diyerek ubudiyetini ikrar etmesidir.

Nefsin nereden geldiğine gelince: O, zevk-i vuslat âleminden gelmiş; anâsır vücudunda saltanat sürmek üzere bu âleme indirilmiştir.

Nefs-i nâtıkanın bu kevn ve firak âlemine geliş sebebi ise marifet-i hümâ ve muhabbet-i ankâ tahsilidir. Nefs-i nâtıkanın asıl vazifesi budur.
Dönüşü nereye olacaktır? Bu iki hakikat kimyasını kazanıp geldiği yere, yani ervah âlemine uçacaktır.
Marifet-i hümâ, Zât-ı Hakk’ın sıfatlarını, isimlerini ve fiillerini bilmektir.
Muhabbet-i ankâ ise sırf Zât-ı Hak’kı sevmektir.

Nefsin saadeti şudur: Nefs-i nâtıka, üzerine bindiği hayvanî ruhu on iki erkânıyla nurlandırır.
Bu sırra şöyle işaret edilmiştir:
“Ruhlarımız, cisimlerimizdir.”
Bu fehvaya göre saadet, ruh ve ceset bütünlüğüyle huzur-i Bârî’de vücudu ispat etmektir.

Nefsin şekaveti, kötülüğü ise şudur: Nefs-i nâtıka kendi sultanlığını bilmez; yırtıcı kuşların, hayvanların ve şeytanların sıfatlarına tenezzül eder. Böylece aslî vatanından uzak düşer ve esfel-i sâfilîn olan ateşe girer.

Hadis-i şerifte geçen: “İki elbiseyle Rabbinizi ziyaret edin.” sözünün ledünnî manası şudur:
Hadesten taharetle nefs-i nâtıkayı bâtındaki kötü huylardan temizlemek ve onu Muhammedî güzel huylarla süslemektir.
Eğer yağmur suyu bulunmazsa: “Bir elbise ile ziyaret edin.”
Yani Hak’ka yakınlık mertebesine ulaşamazsanız, hiç olmazsa ilmelyakîn mertebesinde şeriat elbisesiyle huzura durun.
Hakikatte setr-i avret, nefs-i nâtıkaya arız olan hâdis sıfatları örtmektir.