Halvet Erbain
Uşşâkî meşayıhından Sıddîk Nâci Eren Efendi’nin kitaplarındaki Halvet Erbain kavramlarını yazacağız.
Halvet tanimi
Tasavvufta, günahlardan korunmak ve daha yoğun ibadet etmek için insanlardan uzak ıssız yerlerde kalmak anlamında kullanılır.
Halvetten gaye kalp evini masivadan temizlemek, Hakkı’n sayısız nimetlerini düşünerek gönül halvethanesine Mevla’yı koyup kesrette vahdeti müşahede etmektir.
İnsanda kötü huy ve mezmum sıfatların kaynağı sayılan nefsin terbiye ve tezkiye edilmesi hususunda başvurulan riyazat ve mücahede yollarından biri de “çile” ve “erbain” denilen halvet usulüdür. Halvet, tarikata intisab eden salikin muayyen bir zaman sonra şeyhinin gözetiminde tenha, karanlık bir yere (halvet-hane) çekilerek az yemek, az uyumak, suretiyle devamlı ibadet ile meşgul olmasıdır.
Sühreverdî ise bu ayetten başka şu hadisi de çileye delil sayar: “Kırk gün Allah için ihlasla amel edenin kalbinden diline doğru hikmet pınarları akar.” (bkz. Keşfu’l-hafa, II, 224)
Sorularlaislamiyet , islamveihsan , hasankamilyilmaz,
….
Hz. Resûlullah ve halvet
ERBÂİNÍ İSPATLAYAN HADÎS-İ SERİF
“Bir kimse kırk gün hâlisen Allah icin bir yerde halvete girerse. o kimsenin kalbinden hikmetler fiskırır ve dilinden zâhir olur.” Efendimiz de çileye otururlardı. Hira dağındaki durumu bir halvetti. Efendimiz Hira dağında otururken yedi günde veya ondört günde bir gelirdi.
Tarikatlarin Icyuzu s.180
….
Hz. Musa ve halvet
Kur’an-ı Kerîm’de (Araf 142 ) Hz. Musa’nın kırk gün Tur Dağında böyle bir halvet hali yaşadığı anlatılır. Bu kırk günün sonunda kendisine Tevrat verilmiştir.
Sorularlaislamiyet
…..
Ömer El halveti hz.
Halvetiye tarikatının kurucularından sayılan Ömer Halvetı hazretleri fazilet sahibi bir insandı, Zühd ve takvada ileri gidip munzevi bir hayat yaşamıştır. Bir ağac kovuğunda arka arkaya “erbain” çıkarmıştır. Erbain çıkarma Halvetiye ve şubelerinde tarikatın esâsı kabûl edilmiştir.
Halvete girip sıkı bir disiplinle riyazete ve mücâhedeye koyulanlardan bâzılarından kâlpteki perde aralanır, böylece birtakım hikmetlere, irfâna, ilâhî sır ve hakîkatlere vâkıf ve âşinâ olurlar. Sûfîler bu hususta: Her kim kırk gün Allâh’a ihlasla kulluk ederse kâlbinden kaynaklanan hikmetler dilinden dökülür.” (Bk. Aclunî, II, 224, Sühreverdi, 207) hadîsine dayanırlar.
Tasavvuf kaynakları bazı âyetleri (bk. el-Bakara 2/51; el-Mâide 5/26), özellikle Hz. Mûsâ’nın vahiy almak üzere kırk gece Tûr’da kalarak ibadet ettiğine işaret eden âyeti (el-A‘râf 7/142) delil göstererek çile uygulamasını Kur’ân-ı Kerîm’e dayandırırlar. Ayrıca Ebû Eyyûb el-Ensârî’nin rivayet ettiği, “Kırk günü Allah için ihlâs ve samimiyetle geçiren kimsenin dili hikmet pınarlarıyla beslenir” (Deylemî, III, 564) meâlindeki hadis de çile için şer‘î bir dayanak sayılmıştır.
Anadolu evliyalari syf.163, yenidunyadergisi erbain suleyman uludağ
….
Hüsameddin Uşşaki hz. babasının vefatından sonra gördüğü rüyada uzlet köşesine çekilmesi söylenir. Kurduğu tarikat da uzletçi tabiatının etkileri görülür. Pir hz.nin hanımı helvacı bacı halvette olan dervişlere helva yaparak onlara fütuhat’ın (erbain’den hasıl olan feyiz ve bereketler ) nasip olmasına vesile olur.
Uşşaki kitabı SNE hz. , yky osmanlılar ansiklopedisi,
….
Şiirlerden Abdurrahman Sami Niyazi hz, Bekir Sidki Visali hz. , Sıddık Naci Eren hz.
Bizdedir halvet yar ile ülfet – Bulmuşuz vuslat dûssukileriz biz
12 tarikat kasidesi Bekir Sıdkı Visali hz s.56
….
Halvet sohbeti Hüseyin ef.
….
Gazzalî, halvet ve uzlet sayesinde dilin, dile ait afetlerden uzaklaşacağını; kalbin riya ve süm’a (başkaları duysun diye) gibi manevî hastalıklardan korunacağını, zühd ve kanaat alışkanlığı kazanacağını; kişinin kötü kimselerle ülfet etmekten kurtulacağını; ibadet ve zikre ayrılacak zaman artarak insanın belli bir itmî’nana ereceğini; kin ve düşmanlık duygularının son bulacağını ve Allah’a yakınlık vasatının ortaya çıkacağını ifade etmektedir.
Gazâlî diyor ki: Halvet yolu nefsi arındırma, saf hâle getirme ve cilâlama; sonra da hazırlanma ve (gelecek feyzi) bekleme yoludur.
Derviş nefis tezkiyesi için halvete sokulur.
Hasankamilyilmaz, Erbain çile çıkarmak Suleyman uludag yenidunyadergisi , islam ansiklopedisi erbain, halvet, çile maddeleri
Uşşâkî meşayıhından Sıddîk Nâci Eren Efendi’nin Halvet Erbain kavramlarını aktarmaya çalıştık .
Kaynaklar :
1- Sıddık Naci Eren hz Ey Gönül Var Allah’a Kulluk Eyle syf.204- 205
Kitap temini : Şelale Yayıncılık / 0 216 420 9581
