Aşkın Üç Makamı
Uşşâkî meşayıhından Sıddîk Nâci Eren Efendi’nin kitaplarında anlattığı kavramlardan biri de ” Aşkın Üç Makamı ” dır.
Aşkın üç makamı :
Çekilme Makamı :
Mahbûb ( muhabbet edilen, sevgili. Resulûllah (s.a.v.) Efendimiz’e uymaya çalışmak, mahbub olmaya götürür. ) tarafindan , Allah (c.c.) onları sever Onlar da Allahu Teala’yı severler (maide 94) sırrı zahir olmaz ( Öyle bir kavim ki hem Allah onları sever, dünya ve ahiret hayırlarını murad eder, hem de onlar Allah’ı severler, itaatına koşar, isyandan kaçarlar. ) . ( Sâlikin, dünya ve dünyalıklardan çeşitli huylardan vazgeçerek, riyazet ve ibadet yolunda kendini harcadığı makamdır. ) . Allah onları sever nidasını duymak için, bir yerlerden, bir şeylerden vazgeçmek, dünya ve dünyalıklardan çeşitli huylardan çekilmek lazımdır.
Gayret Makamı :
Benim yolumda uğraşanlara, sahrasında ( bulunduğu mahal içerisinde ) başı ayak yapmayınca ( bir düzenin veya hiyerarşinin tersine çevrilmesi , alışılmışın dışında bir durum yaratılması ) ve bedenini riyazet yolunda harcamayınca “Onlara elbette Bana varan yolları ( sıratı müstakim ) gösteririm” ( Sâlikin, Allah yolunda çaba gösterdiği, zikirlere, nafile oruc ve namaza devam ettiği, nerede bir Allah cc ve Resulûllah sav sevdası varsa onu almak için gece gündüz gayret ettiği , açlığı sevdiği makamdır. )
Yok Olma Makamı :
Mahbûba kavuşmak ( Allah’ın varlığında yok olmak [ fenafillah] , aşağılık nefsinin isteklerine uymamak ve yüksek Ruh’a [Allah’a] uymak ) , zerrenin güneş ışığında kaybolması gibidir. Öyle bir zuhur olur ki ( salikin kalbinde , gönlünde öyle bir aydınlık açığa çıkar ki ) , güneşte bu kadar parlaklık, açıklık yoktur.
(1 )
Uşşâkî meşayıhından Sıddîk Nâci Eren Efendi’nin sohbetlerindeki bir terimi anlamaya çalıştık .
Kaynaklar :
Sıddık Naci Eren ef. Adın Güzel, Zatın Güzel s.175 – 176
Foto :
Kitap temini : Şelale Yayıncılık / 0 216 420 9581
Meraklısına not :
1- Bu konuyu sohbetinde anlatarak dikkatimizi çeken Hüseyin efendiye, diğer kaynaklara erişmemizde yardımcı olan Ahmed kardeşimize teşekkür ederim.
2- Tasavvufta makamlar, kulun kendi iradesi ve gayretiyle kazandığı ve vasıf hâline getirdiği âdab ve ahlâk olarak tanımlanır.
Hâller ise, irâde ve çaba olmadan kalbe gelen feyz, bereket ve marifet gibi his ve heyecanlardır.
